মধ্যপ্ৰাচ্য সংঘাতৰ প্ৰভাৱ: প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত জৰুৰী CCS বৈঠক, ভাৰতৰ বাবে বহুমুখী ৰণনীতি

Image credit-icdrex

চিপ ডিজাইনতেই ভাৰতৰ ভৱিষ্যৎ: Design Linked Incentive (DLI) Scheme এ কেনেকৈ সলনি কৰিছে ভাৰতৰ চেমিকণ্ডাক্টৰ মানচিত্ৰ

সাৰাংশ: বিশ্বৰ চেমিকণ্ডাক্টৰ সংকটৰ মাজতে ভাৰত এগৰাকী Chip Design Powerhouse হিচাপে উভতি আহিছে। Design Linked Incentive (DLI) Schemeৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ষ্টাৰ্টআপ, MSME আৰু দেশীয় কোম্পানীয়ে এতিয়া নিজস্ব চিপ, IP আৰু AI SoC ডিজাইন কৰি বিশ্ববজাৰত প্ৰতিযোগিতা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।

প্ৰকাশ: 04 জানুৱাৰী 2026 | PIB Delhi

Source Credibility: Ministry of Electronics & IT (MeitY), Government of India

পটভূমি: কিয় চেমিকণ্ডাক্টৰ এতিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষাৰ বিষয়?

আজিৰ দিনত—

• চিকিৎসা যন্ত্ৰ

• 5G/6G নেটৱৰ্ক

• ড্ৰোন আৰু ৰাডাৰ

• AI, Edge Computing

• প্ৰতিৰক্ষা আৰু মহাকাশ

এই সকলোবোৰ চেমিকণ্ডাক্টৰ চিপৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। কিন্তু বিশ্বজুৰি চিপ উৎপাদন কিছুমান দেশত সীমাবদ্ধ থকাৰ ফলত—

• যোগান শৃংখল ভংগ

• ভূ-ৰাজনৈতিক ঝুঁকি

• মূল্যবৃদ্ধি

এই প্ৰেক্ষাপটত ভাৰতৰ লক্ষ্য স্পষ্ট —

👉Design + IP Ownership = Real Semiconductor Power

Fabless Chip Design: চেমিকণ্ডাক্টৰৰ আচল শক্তি

অনেকেই ভাবে ফেক্টৰী (Fab) থাকিলেই চিপ শক্তি আহে। কিন্তু বাস্তৱত-

• চিপৰ ৫০%তকৈ অধিক মূল্য আহে

• ডিজাইন

• IP Core

• Architecture

• Security Logic

Fabless কোম্পানীয়েই নিৰ্ধাৰণ কৰে--

• চিপ কি কৰিব

• কিমান সুৰক্ষিত

• কিমান শক্তিশালী

সেইবাবে DLI Scheme এ ডিজাইনক কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি লৈছে।

Design Linked Incentive (DLI) Scheme: কি, কিয়, কেনেকৈ?

DLI Scheme হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ এক কৌশলগত পদক্ষেপ, যাৰ লক্ষ্য--

• বিদেশী IP ওপৰত নিৰ্ভৰতা কমোৱা

• দেশীয় চিপ ডিজাইন বৃদ্ধি

• ষ্টাৰ্টআপক Global Scaleলৈ লৈ যোৱা

👉আঁচনিখন **Semicon India Programme (৭৬০০০ কোটি)**ৰ অধীনত ৰূপায়িত।

যোগ্যতা: কোনে লাভ কৰিব পাৰে?

• Startup: DPIIT (19 ফেব্ৰুৱাৰী 2019) অনুসৰি স্বীকৃত

• MSME: MSME Ministry (1 জুন 2020) অনুসৰি

• Domestic Company: FDI Policy অনুসৰি ভাৰতীয় নাগৰিকৰ মালিকানাধীন

এই সকলোবোৰ কোম্পানীয়ে IC, SoC, Chipset, IP Core বা System Design কৰিব লাগিব।

আৰ্থিক সুবিধা: গভীৰভাৱে বুজক

1.Product Design Linked Incentive

• যোগ্য ব্যয়ৰ ৫০% পৰ্যন্ত সহায়

• Maximum: ১৫ কোটি

• Design, Verification, Prototyping আৱৰি ধৰে

2.Deployment Linked Incentive

• ৫ বছৰলৈ ৪%–৬% Net Sales Incentive

• Maximum: ৩০ কোটি

• চিপ বাস্তৱ প্ৰডাক্টত ব্যৱহৃত হ’ব লাগিব

ই Design → Market যাত্ৰাক নিশ্চিত কৰে

ChipIN Centre: ভাৰতৰ ডিজাইন backbone

C-DAC দ্বাৰা স্থাপিত ChipIN Centre হৈছে—

• National EDA Tool Grid

• IP Core Library

• MPW Fabrication Support

• Post-Silicon Validation

ফলাফল:

• ১ লাখ+ ইঞ্জিনিয়াৰ/ছাত্ৰ

• ৪০০+ সংস্থা

• ৫৪ লাখ+ EDA Tool Hours (2026 পৰ্যন্ত)

ই হ'ব বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ centralized chip design facility

DLI Schemeৰ বাস্তৱ প্ৰভাৱ

টেকনিকেল সাফল্য

• ১৬টা Chip Tape-out

• ৬টা Silicon-Proven Chips

• ১৪০+ Reusable IP Core

• ১০টা পেটেণ্ট

মানৱ সম্পদ

• ১০০০+ Specialized Semiconductor Engineers

• ৩০৫ Academic Institution (C2S)

ভাৰতীয় চিপ ষ্টাৰ্টআপৰ গৌৰৱগাথা

• Vervesemi Microelectronics: BLDC Motor Control Chips - EV, Consumer Electronics, Drone

• InCore Semiconductors: RISC-V Processor IP - 180nm ৰ পৰা 16nm লৈ Silicon-Proven

• Netrasemi: India’s First Indigenous AI SoC (12nm) - CCTV, Smart Surveillance

• Aheesa Digital Innovations: VEGA-based GPON SoC - Secure Fiber Broadband

• AAGYAVISION: Radar-on-Chip - All-weather Drone Detection & 6G Sensors

শক্তিশালী প্ৰতিষ্ঠানিক পৰিবেশ

• MeitY – নীতি আৰু নেতৃত্ব

• Semicon India Programme – Investment Backbone

• C2S Programme – 85,000 Skilled Talent

• Microprocessor Programme – VEGA, SHAKTI, AJIT

👉এই সমন্বয়ে ভাৰতক Design → Fabrication → Productisation পথত আগবঢ়াই নিছে।

ভৱিষ্যৎ দিশ: Designৰ পৰা Global Supplierলৈ

DLI Schemeৰ পৰৱৰ্তী ধাপ—

• Volume Manufacturing

• System Integration

• Defence, Telecom, AI Market Deployment

👉ভাৰতীয় কোম্পানী এতিয়া কেৱল “Made for India” নহয়

👉“Designed in India, Used by the World”

উপসংহাৰ

Design Linked Incentive Scheme হৈছে ভাৰতৰ—

• প্ৰযুক্তিগত আত্মনিৰ্ভৰতা

• অৰ্থনৈতিক শক্তি

• ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষাৰ এক দৃঢ় ভেটি।

• আজিৰ Tape-out কালিৰ Export।

• আজিৰ Startup কালিৰ Global Chip Giant।